| II-II q. 59 pr. (arriba) | |
Cuestión 59:De la injusticia.Proemio1º ¿La injusticia es un vicio especial? 2º ¿Obrar cosas injustas es propio del injusto? 3º ¿Puede alguno sufrir voluntariamente lo injusto? 4° ¿La injusticia es por su género pecado mortal? |
Quaestio 59:De iniustitiaProoemiumDeinde considerandum est de iniustitia. Et circa hoc quaeruntur quatuor. Primo, utrum iniustitia sit speciale vitium. Secundo, utrum iniusta agere sit proprium iniusti. Tertio, utrum aliquis possit iniustum pati volens. Quarto, utrum iniustitia ex suo genere sit peccatum mortale. |
| II-II q. 59 a. 1 arg. 1 (arriba) | |
Artículo 1:¿La injusticia es un vicio especial?Parece que la injusticia no es un vicio especial porque se dice (I Joann. 3, 4): todo pecado es iniquidad, e iniquidad parece ser lo mismo que injusticia; pues la justicia es cierta igualdad. Luego la injusticia parece ser lo mismo que la desigualdad o iniquidad; y por tanto la injusticia no es un pecado especial. |
Articulus 1:Utrum iniustitia sit vitium specialeAd primum sic proceditur. Videtur quod iniustitia non sit vitium speciale. Dicitur enim I Ioan. III, omne peccatum est iniquitas. Sed iniquitas videtur idem esse quod iniustitia, quia iustitia est aequalitas quaedam, unde iniustitia idem videtur esse quod inaequalitas, sive iniquitas. Ergo iniustitia non est speciale peccatum. |
| II-II q. 59 a. 1 arg. 2 (arriba) | |
|
Ningún pecado especial se opone a todas las virtudes; pero la injusticia se opone a todas las virtudes, porque en cuanto al adulterio es opuesta a la castidad, en cuanto al homicidio a la mansedumbre, y así de los demás. Luego la injusticia no es pecado especial. |
Praeterea, nullum speciale peccatum opponitur omnibus virtutibus. Sed iniustitia opponitur omnibus virtutibus, nam quantum ad adulterium, opponitur castitati; quantum ad homicidium, opponitur mansuetudini; et sic de aliis. Ergo iniustitia non est speciale peccatum. |
| II-II q. 59 a. 1 arg. 3 (arriba) | |
|
La injusticia se opone a la justicia, que reside en la voluntad; mas todo pecado está en la voluntad, como dice San Agustín (Lib. De duab. animab. c. 10 y 11) . Luego la injusticia no es un pecado especial. |
Praeterea, iniustitia iustitiae opponitur, quae in voluntate est. Sed omne peccatum est in voluntate, ut Augustinus dicit. Ergo iniustitia non est speciale peccatum. |
| II-II q. 59 a. 1 s. c. (arriba) | |
|
Por el contrario: la injusticia se opone a la justicia, y la justicia es virtud especial. Luego la injusticia es un vicio especial. |
Sed contra, iniustitia iustitiae opponitur. Sed iustitia est specialis virtus. Ergo iniustitia est speciale vitium. |
| II-II q. 59 a. 1 co. (arriba) | |
|
Responderemos, que la injusticia es de dos maneras: 1° una ilegal, que se opone a la justicia legal, y esta es por esencia un vicio especial, en cuanto se refiere a un objeto especial, esto es, al bien común, que desprecia; en cuanto a la intención es vicio general, puesto que por el desprecio del bien común puede ser conducido el hombre a todos los pecados; como también todos los vicios, en cuanto repugnan al bien común, tienen por razón de injusticia, como derivados de la injusticia, según se ha dicho de la justicia (S. Th II-II, q. 58, a. 6); 2° otra según cierta desigualdad con respecto a otro, esto es, según que el hombre quiere tener más bienes, como riquezas y. honores, y menos males, como trabajos y daños; y en este concepto la injusticia tiene materia especial, y es vicio particular opuesto a la justicia particular. |
Respondeo dicendum quod iniustitia est duplex. Una quidem illegalis, quae opponitur legali iustitiae. Et haec quidem secundum essentiam est speciale vitium, inquantum respicit speciale obiectum, scilicet bonum commune, quod contemnit. Sed quantum ad intentionem est vitium generale, quia per contemptum boni communis potest homo ad omnia peccata deduci. Sicut etiam omnia vitia, inquantum repugnant bono communi, iniustitiae rationem habent, quasi ab iniustitia derivata, sicut et supra de iustitia dictum est. Alio modo dicitur iniustitia secundum inaequalitatem quandam ad alterum, prout scilicet homo vult habere plus de bonis, puta divitiis et honoribus; et minus de malis, puta laboribus et damnis. Et sic iniustitia habet materiam specialem, et est particulare vitium iustitiae particulari oppositum. |
| II-II q. 59 a. 1 ad 1 (arriba) | |
|
Al argumento 1º diremos que, así como se dice justicia legal por comparación al bien común de los hombres; así se dice justicia divina por comparación al bien divino, al que repugna todo pecado: y según esto todo pecado se dice ser iniquidad. |
Ad primum ergo dicendum quod sicut iustitia legalis dicitur per comparationem ad bonum commune humanum, ita iustitia divina dicitur per comparationem ad bonum divinum, cui repugnat omne peccatum. Et secundum hoc omne peccatum dicitur iniquitas. |
| II-II q. 59 a. 1 ad 2 (arriba) | |
|
Al 2º que la injusticia aun particular se opone indirectamente a todas las virtudes, esto es, en cuanto también los actos exteriores pertenecen tanto a la justicia como a las otras virtudes morales, aunque de diversa manera, según lo dicho (S. Th. II-II, q. 58, a. 6). |
Ad secundum dicendum quod iniustitia etiam particularis opponitur indirecte omnibus virtutibus, inquantum scilicet exteriores etiam actus pertinent et ad iustitiam et ad alias virtutes morales, licet diversimode, sicut supra dictum est. |
| II-II q. 59 a. 1 ad 3 (arriba) | |
|
Al 3º que la voluntad, como también la razón, se extiende a toda la materia moral, es decir, a las pasiones y a las operaciones exteriores, que se refieren a otro; pero la justicia perfecciona la voluntad solamente según que se extiende a las operaciones que se refieren a otro, y del mismo modo la injusticia. |
Ad tertium dicendum quod voluntas, sicut et ratio, se extendit ad materiam totam moralem, idest ad passiones et ad operationes exteriores quae sunt ad alterum. Sed iustitia perficit voluntatem solum secundum quod se extendit ad operationes quae sunt ad alterum. Et similiter iniustitia. |
| II-II q. 59 a. 2 arg. 1 (arriba) | |
Artículo 2:¿Se dice que alguno es injusto, porque hace lo injusto?Parece que alguno se dice injusto porque hace lo injusto, porque los hábitos se especifican por los objetos, como aparece de lo dicho (S. Th. I-II, q. 54, a. 2); y el objeto propio de la justicia es lo justo, y el de la injusticia lo injusto. Luego alguno debe decirse justo, porque hace lo justo; e injusto, porque hace lo injusto. |
Articulus 2:Utrum aliquis dicatur iniustus ex hoc quod facit iniustumAd secundum sic proceditur. Videtur quod aliquis dicatur iniustus ex hoc quod facit iniustum. Habitus enim specificantur per obiecta, ut ex supradictis patet. Sed proprium obiectum iustitiae est iustum, et proprium obiectum iniustitiae est iniustum. Ergo et iustus dicendus est aliquis ex hoc quod facit iustum, et iniustus ex hoc quod facit iniustum. |
| II-II q. 59 a. 2 arg. 2 (arriba) | |
|
Dice el Filósofo (Ethic. l. 5, c. 9) que es falsa la opinión de los que piensan que está en el poder del hombre hacer inmediatamente lo injusto, y que el justo no pueda menos hacer lo injusto que el injusto; y esto no sería así, a menos que hacer lo injusto fuese propio del injusto. Luego alguno debe juzgarse injusto, porque hace lo injusto. |
Praeterea, philosophus dicit, in V Ethic., falsam esse opinionem quorundam qui aestimant in potestate hominis esse ut statim faciat iniustum, et quod iustus non minus possit facere iniustum quam iniustus. Hoc autem non esset nisi facere iniustum esset proprium iniusti. Ergo aliquis iudicandus est iniustus ex hoc quod facit iniustum. |
| II-II q. 59 a. 2 arg. 3 (arriba) | |
|
Del mismo modo se ha toda virtud con respecto a su acto propio, y la misma razón hay de los vicios opuestos. Es así que cualquiera que hace algo desarreglado se dice inmoderado. Luego cualquiera que hace algo injusto se dice injusto. |
Praeterea, eodem modo se habet omnis virtus ad proprium actum, et eadem ratio est de vitiis oppositis. Sed quicumque facit aliquid intemperatum dicitur intemperatus. Ergo quicumque facit aliquid iniustum dicitur iniustus. |
| II-II q. 59 a. 2 s. c. (arriba) | |
|
Por el contrario, dice el Filósofo (Ethic. l. 5, c. 10 y 11) que alguno hace lo injusto, y no es injusto. |
Sed contra est quod philosophus dicit, in V Ethic., quod aliquis facit iniustum et iniustus non est. |
| II-II q. 59 a. 2 co. (arriba) | |
|
Responderemos que, así como el objeto de la justicia es algo igual en las cosas exteriores; así también el de la injusticia es algo desigual, esto es, según que se atribuye a alguno más o menos de lo que le compete. Mas a este objeto se compara el hábito de la injusticia mediante el acto propio, que se llama injustificación. Puede pues suceder que el que hace (un acto) injusto, no sea injusto en dos sentidos: 1º por defecto de comparación al objeto propio de la operación misma, la cual recibe su especie y nombre del objeto per se, y no del objeto per accidens; mas en las cosas, que son por causa del fin, se dice algo per se lo que existe en la intención, y per accidens lo que está fuera de ella, y por esto, si alguno hace algo, que es injusto, no teniendo intención de hacer lo injusto; entonces no realiza lo injusto per se y formalmente hablando, sino sólo per accidens y como haciendo materialmente lo que es injusto: por cuya razón tampoco la tal operación se denomina injustificación. 2º Por defecto de comparación de la operación misma con el hábito porque la injustificación puede a veces proceder de alguna pasión, como de la ira o de la concupiscencia y otras de la elección, esto es, cuando la misma injustificación agrada per se en cuyo caso propiamente procede del hábito, puesto que a todo el que tiene un hábito le es acepto lo que conviene a dicho hábito. Luego hacer lo justo con intención y elección es propio del injusto, según que se llama injusto al que tiene el hábito de la injusticia; mas hacer lo injusto involuntariamente o por pasión puédelo alguno sin hábito de la injusticia. |
Respondeo dicendum quod sicut obiectum iustitiae est aliquid aequale in rebus exterioribus, ita etiam obiectum iniustitiae est aliquid inaequale, prout scilicet alicui attribuitur plus vel minus quam sibi competat. Ad hoc autem obiectum comparatur habitus iniustitiae mediante proprio actu, qui vocatur iniustificatio. Potest ergo contingere quod qui facit iniustum non est iniustus, dupliciter. Uno modo, propter defectum comparationis operationis ad proprium obiectum, quae quidem recipit speciem et nomen a per se obiecto, non autem ab obiecto per accidens. In his autem quae sunt propter finem, per se dicitur aliquid quod est intentum, per accidens autem quod est praeter intentionem. Et ideo si aliquis faciat aliquid quod est iniustum non intendens iniustum facere, puta cum hoc facit per ignorantiam, non existimans se iniustum facere; tunc non facit iniustum per se et formaliter loquendo, sed solum per accidens, et quasi materialiter faciens id quod est iniustum. Et talis operatio non denominatur iniustificatio. Alio modo potest contingere propter defectum comparationis ipsius operationis ad habitum. Potest enim iniustificatio procedere quandoque quidem ex aliqua passione, puta irae vel concupiscentiae, quandoque autem ex electione, quando scilicet ipsa iniustificatio per se placet; et tunc proprie procedit ab habitu, quia unicuique habenti aliquem habitum est secundum se acceptum quod convenit illi habitui. Facere ergo iniustum ex intentione et electione est proprium iniusti, secundum quod iniustus dicitur qui habet iniustitiae habitum. Sed facere iniustum praeter intentionem, vel ex passione, potest aliquis absque habitu iniustitiae. |
| II-II q. 59 a. 2 ad 1 (arriba) | |
|
Al argumento 1º diremos, que el objeto per se formalmente aceptado especifica el hábito, mas no según que se considera materialmente y per accidens. |
Ad primum ergo dicendum quod obiectum per se et formaliter acceptum specificat habitum, non autem prout accipitur materialiter et per accidens. |
| II-II q. 59 a. 2 ad 2 (arriba) | |
|
Al 2º que no es fácil a alguno hacer lo injusto por elección, como algo que agrada per se, y no por causa de otro; sino que esto es propio del que tiene el hábito, como allí mismo dice el Filósofo. |
Ad secundum dicendum quod non est facile cuicumque facere iniustum ex electione, quasi aliquid per se placens et non propter aliud, sed hoc proprium est habentis habitum, ut ibidem philosophus dicit. |
| II-II q. 59 a. 2 ad 3 (arriba) | |
|
Al 3º que el objeto de la templanza no es algo exterior constituido como objeto de la justicia; sino que el objeto de la templanza, esto es, lo atemperado, se considera solamente por comparación al hombre mismo, y por lo tanto lo que es per accidens y fuera de la intención no puede decirse moderado ni material ni formalmente, e igualmente tampoco inmoderado; y en cuanto a esto es desemejante en la justicia y en las otras virtudes morales: pero en cuanto a la comparación de la operación al hábito es lo mismo en todas. |
Ad tertium dicendum quod obiectum temperantiae non est aliquid exterius constitutum, sicut obiectum iustitiae, sed obiectum temperantiae, idest temperatum, accipitur solum in comparatione ad ipsum hominem. Et ideo quod est per accidens et praeter intentionem non potest dici temperatum nec materialiter nec formaliter, et similiter neque intemperatum. Et quantum ad hoc est dissimile in iustitia et in aliis virtutibus moralibus. Sed quantum ad comparationem operationis ad habitum, in omnibus similiter se habet. |
| II-II q. 59 a. 3 arg. 1 (arriba) | |
Artículo 3:¿Puede sufrir alguno voluntariamente lo injusto?Parece que alguno puede sufrir voluntariamente lo injusto porque lo injusto es lo desigual, como se ha dicho (S. Th. II-II, q. 59, a. 2); y alguno dañándose a sí mismo se separa de la igualdad, como también dañando a otro. Luego alguno puede hacerse a sí propio injusticia, como asimismo a otro, mas el que se hace a sí mismo injusticia, lo hace queriendo. Luego alguno queriendo puede sufrir lo injusto, y principalmente de sí mismo. |
Articulus 3:Utrum aliquis possit pati iniustum volensAd tertium sic proceditur. Videtur quod aliquis possit pati iniustum volens. Iniustum enim est inaequale, ut dictum est. Sed aliquis laedendo seipsum recedit ab aequalitate, sicut et laedendo alium. Ergo aliquis potest sibi ipsi facere iniustum, sicut et alteri. Sed quicumque facit iniustum volens facit. Ergo aliquis volens potest pati iniustum, maxime a seipso. |
| II-II q. 59 a. 3 arg. 2 (arriba) | |
|
Nadie es castigado según la ley civil, sino por hacer alguna injusticia. Pero los que se suicidan son castigados según las leyes de las ciudades en ser privados antiguamente del honor de la sepultura, como se ve (Ethic. l. 5, c. ult. implic. pero espres. Syntagm. l. 32, c. 29). Luego alguno puede hacerse a sí propio injusticia, y así sucede que alguno queriendo sufra lo injusto. |
Praeterea, nullus secundum legem civilem punitur nisi propter hoc quod facit aliquam iniustitiam. Sed illi qui interimunt seipsos puniuntur secundum leges civitatum, in hoc quod privabantur antiquitus honore sepulturae; ut patet per philosophum, in V Ethic. Ergo aliquis potest sibi ipsi facere iniustum. Et ita contingit quod aliquis iniustum patiatur volens. |
| II-II q. 59 a. 3 arg. 3 (arriba) | |
|
Nadie hace lo injusto sino a alguno que lo sufre; pero sucede que alguno haga lo injusto a alguno, que lo quiera, como si le vende una cosa en más de lo que vale. Luego sucede que alguno sufra queriendo una injusticia. |
Praeterea, nullus facit iniustum nisi alicui patienti iniustum. Sed contingit quod aliquis faciat iniustum alicui hoc volenti, puta si vendat ei rem carius quam valeat. Ergo contingit aliquem volentem iniustum pati. |
| II-II q. 59 a. 3 s. c. (arriba) | |
|
Por el contrario, sufrir lo injusto es opuesto a hacer lo que es injusto. Es así que nadie hace lo injusto sino queriendo. Luego por el contrario nadie sufre lo injusto sino no queriéndolo. |
Sed contra est quod iniustum pati oppositum est ei quod est iniustum facere. Sed nullus facit iniustum nisi volens. Ergo, per oppositum, nullus patitur iniustum nisi nolens. |
| II-II q. 59 a. 3 co. (arriba) | |
|
Responderemos, que la acción procede esencialmente del agente; y la pasión según su propia razón proviene de otro. Luego lo mismo no puede ser bajo el mismo concepto a la vez agente y paciente, como se dice (Phys. l. 3, t. 8 y l. 8, t. 40). Mas el principio propio de obrar en los hombres es la voluntad; y por tanto el hombre hace propiamente y per se lo que hace queriendo, y por el contrario el hombre sufre propiamente lo que sufre sin voluntad suya; porque, en cuanto es volente, es principio por sí mismo, y por consiguiente como tal es más bien agente que paciente. Luego debe decirse que nadie puede hacer lo injusto per se y formalmente hablando sino queriendo, ni sufrirlo sino no queriendo; mas per accidens, y como materialmente hablando, puede alguno hacer no queriendo lo que es de suyo injusto, como cuando uno obra sin intención, o sufrir queriendo, como cuando alguno da a otro voluntariamente, más de lo que le debe. |
Respondeo dicendum quod actio, de sui ratione, procedit ab agente; passio autem, secundum propriam rationem, est ab alio, unde non potest esse idem, secundum idem, agens et patiens, ut dicitur in III et VIII Physic. Principium autem proprium agendi in hominibus est voluntas. Et ideo illud proprie et per se homo facit quod volens facit, et e contrario illud proprie homo patitur quod praeter voluntatem suam patitur; quia inquantum est volens, principium est ex ipso, et ideo, inquantum est huiusmodi, magis est agens quam patiens. Dicendum est ergo quod iniustum, per se et formaliter loquendo, nullus potest facere nisi volens, nec pati nisi nolens. Per accidens autem et quasi materialiter loquendo, potest aliquis id quod est de se iniustum vel facere nolens, sicut cum quis praeter intentionem operatur; vel pati volens, sicut cum quis plus alteri dat sua voluntate quam debeat. |
| II-II q. 59 a. 3 ad 1 (arriba) | |
|
Al argumento 1º diremos que, cuando alguno da a otro por su voluntad lo que no le debe, no hace ni injusticia ni desigualdad; pues el hombre por su voluntad posee sus bienes, y así no está fuera de la proporción el que conforme a la voluntad propia se le sustraiga algo o por sí mismo o por otro. |
Ad primum ergo dicendum quod cum aliquis sua voluntate dat alicui id quod ei non debet, non facit nec iniustitiam nec inaequalitatem. Homo enim per suam voluntatem possidet res, et ita non est praeter proportionem si aliquid ei subtrahatur secundum propriam voluntatem, vel a seipso vel ab alio. |
| II-II q. 59 a. 3 ad 2 (arriba) | |
|
Al 2º que alguna persona singular puede ser considerada de dos modos: 1º en sí misma; y en este concepto, si a sí propio se infiere algún perjuicio, puede tener razón de otro pecado, como de intemperancia o de imprudencia; mas no razón de injusticia, puesto que, así como la justicia siempre se refiere a otro, así también la injusticia; 2º puede considerarse algún nombre, en cuanto es algo de la ciudad, esto es, parte; o en cuanto es algo de Dios, es decir, criatura e imagen: y así el que se mata a sí mismo injuria no a sí sino a la ciudad y a Dios; y por esto se le castiga tanto según la ley divina como según la humana, como también dice el Apóstol del fornicador (1Co 3,17): si alguno violase el templo de Dios, Dios le destruirá. |
Ad secundum dicendum quod aliqua persona singularis dupliciter potest considerari. Uno modo, secundum se. Et sic, si sibi aliquod nocumentum inferat, potest quidem habere rationem alterius peccati, puta intemperantiae vel imprudentiae, non tamen rationem iniustitiae, quia sicut iustitia semper est ad alterum, ita et iniustitia. Alio modo potest considerari aliquis homo inquantum est aliquid civitatis, scilicet pars; vel inquantum est aliquid Dei, scilicet creatura et imago. Et sic qui occidit seipsum iniuriam quidem facit non sibi, sed civitati et Deo. Et ideo punitur tam secundum legem divinam quam secundum legem humanam, sicut et de fornicatore apostolus dicit, si quis templum Dei violaverit, disperdet ipsum Deus. |
| II-II q. 59 a. 3 ad 3 (arriba) | |
|
Al 3º que la pasión es efecto de la acción exterior, porque en hacer y sufrir lo injusto lo que es material se considera según lo que se obra exteriormente, en cuanto se considera en sí, como se ha dicho (S. Th. II-II, q. 59, a. 2); mas lo que es en ella formal y per se se considera según la voluntad del agente y del paciente, como se ve por lo dicho (S. Th. II-II, q. 59, a. 3 y S. Th. II-II, q. 59, a. 2). Luego debe decirse que el que alguno haga lo injusto y que otro sufra lo injusto son dos cosas concomitantes, hablando materialmente; pero, si hablamos formalmente, alguno puede hacer lo injusto intentando hacerlo; sin embargo otro lo sufrirá, porque sufrirá queriendo y por el contrario puede alguno sufrir lo injusto, si, no queriendo lo que es injusto, lo sufre; y no obstante el que por ignorancia lo hace, no hará lo injusto formalmente, sino sólo materialmente. |
Ad tertium dicendum quod passio est effectus actionis exterioris. In hoc autem quod est facere et pati iniustum, id quod materialiter est attenditur secundum id quod exterius agitur, prout in se consideratur, ut dictum est, id autem quod est ibi formale et per se, attenditur secundum voluntatem agentis et patientis, ut ex dictis patet. Dicendum est ergo quod aliquem facere iniustum, et alium pati iniustum, materialiter loquendo, semper se concomitantur. Sed si formaliter loquamur, potest aliquis facere iniustum, intendens iniustum facere, tamen alius non patietur iniustum, quia volens patietur. Et e converso potest aliquis pati iniustum, si nolens id quod est iniustum patiatur, et tamen ille qui hoc facit ignorans, non faciet iniustum formaliter, sed materialiter tantum. |
| II-II q. 59 a. 4 arg. 1 (arriba) | |
¿Cualquiera que hace lo injusto peca mortalmente?Parece que no todo el que hace lo injusto peca mortalmente porque el pecado venial se opone al mortal, y a veces es pecado venial el que alguno haga lo injusto, pues dice el Filósofo (Ethic. l. 5, c. 10 ó 13) hablando de los que hacen las cosas injustas: cualesquiera faltas, que se cometen no sólo con ignorancia sino por ignorancia, son veniales. Luego no todo el que hace lo injusto peca mortalmente. |
Utrum quicumque facit iniustum peccet mortaliterAd quartum sic proceditur. Videtur quod non quicumque facit iniustum peccet mortaliter. Peccatum enim veniale mortali opponitur. Sed quandoque veniale peccatum est quod aliquis faciat iniustum, dicit enim philosophus, in V Ethic., de iniusta agentibus loquens, quaecumque non solum ignorantes, sed et propter ignorantiam peccant, venialia sunt. Ergo non quicumque facit iniustum mortaliter peccat. |
| II-II q. 59 a. 4 arg. 2 (arriba) | |
|
El que comete injusticia en algo pequeño, se separa poco del medio; y esto parece ser tolerable y debe ser computado entre los males más pequeños, como se ve (Ethic. l. 2, c. últ.). Luego no todo el que hace lo injusto peca mortalmente. |
Praeterea, qui in aliquo parvo iniustitiam facit, parum a medio declinat. Sed hoc videtur esse tolerabile, et inter minima malorum computandum, ut patet per philosophum, in II Ethic. Non ergo quicumque facit iniustum peccat mortaliter. |
| II-II q. 59 a. 4 arg. 3 (arriba) | |
|
La caridad es madre de todas las virtudes; y algún pecado se dice mortal, por ser al contrario. Es así que no todos los pecados opuestos a las otras virtudes son mortales. Luego tampoco el hacer lo injusto es siempre pecado mortal. |
Praeterea, caritas est mater omnium virtutum, ex cuius contrarietate aliquod peccatum dicitur mortale. Sed non omnia peccata opposita aliis virtutibus sunt mortalia. Ergo etiam neque facere iniustum semper est peccatum mortale. |
| II-II q. 59 a. 4 s. c. (arriba) | |
|
Por el contrario, todo lo que es contrario a la ley de Dios es pecado mortal; y el que hace lo injusto obra contra el precepto de la ley de Dios, puesto que su acto o se reduce al hurto, o al adulterio, o al homicidio, o a algo semejante, como se verá después (S. Th. II-II, q. 64 y S. Th. II-II, q. 65). Luego cualquiera que hace lo injusto peca mortalmente. |
Sed contra, quidquid est contra legem Dei est peccatum mortale. Sed quicumque facit iniustum facit contra praeceptum legis Dei, quia vel reducitur ad furtum, vel ad adulterium, vel ad homicidium; vel ad aliquid huiusmodi, ut ex sequentibus patebit. Ergo quicumque facit iniustum peccat mortaliter. |
| II-II q. 59 a. 4 co. (arriba) | |
|
Responderemos que, según se ha dicho (S. Th. II-II, q. 24, a. 12 y S. Th. I-II, q. 72, a. 5) al tratar de la diferencia de los pecados, el pecado mortal es el que contraría a la caridad, por la cual existe la vida del alma. Mas todo daño inferido a otro repugna por sí a la caridad, que mueve a querer el bien de otro; y por tanto, consistiendo siempre la injusticia en el daño de otro, es evidente que el hacer lo injusto es por su género pecado mortal. |
Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est cum de differentia peccatorum ageretur, peccatum mortale est quod contrariatur caritati, per quam est animae vita. Omne autem nocumentum alteri illatum ex se caritati repugnat, quae movet ad volendum bonum alterius. Et ideo, cum iniustitia semper consistat in nocumento alterius, manifestum est quod facere iniustum ex genere suo est peccatum mortale. |
| II-II q. 59 a. 4 ad 1 (arriba) | |
|
Al argumento 1º diremos, que aquellas palabras del Filósofo se entienden de la ignorancia del hecho, que él mismo llama ignorancia de las circunstancias particulares, que merece perdón; mas no de la ignorancia de derecho, que no excusa. Mas el que ignorando obra lo injusto, no acomete injusticia sino per accidens, como se ha dicho (S. Th. II-II, q. 59, a. 2). |
Ad primum ergo dicendum quod verbum philosophi intelligitur de ignorantia facti, quam ipse vocat ignorantiam particularium circumstantiarum, quae meretur veniam, non autem de ignorantia iuris, quae non excusat. Qui autem ignorans facit iniustum, non facit iniustum nisi per accidens, ut supra dictum est. |
| II-II q. 59 a. 4 ad 2 (arriba) | |
|
Al 2º que el que hace injusticia en cosas pequeñas, falta a lo que es de perfecta razón de lo injusto, en cuanto puede reputarse que su acto no es enteramente contra la voluntad del que la sufre; como cuando se quita a alguno una manzana o algo semejante, lo cual es probable que no le perjudique ni le desagrade. |
Ad secundum dicendum quod ille qui in parvis facit iniustitiam, deficit a perfecta ratione eius quod est iniustum facere, inquantum potest reputari non esse omnino contra voluntatem eius qui hoc patitur, puta si auferat aliquis alicui unum pomum vel aliquid tale, de quo probabile sit quod ille inde non laedatur, nec ei displiceat. |
| II-II q. 59 a. 4 ad 3 (arriba) | |
|
Al 3º que los pecados contra las otras virtudes no siempre son en daño de otro, pero implican cierta desordenación en las pasiones humanas; luego no existe paridad de razón. |
Ad tertium dicendum quod peccata quae sunt contra alias virtutes non semper sunt in nocumentum alterius, sed important inordinationem quandam circa passiones humanas. Unde non est similis ratio. |